1.1. Հայաստանի Հանրապետության ճանապարհային երթևեկության կանոնները (այսուհետև` Կանոններ) սահմանում են ճանապարհային երթևեկության միասնական կանոնակարգ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում:
1.2. ճանապարհային երթևեկության մասնակիցները պարտավոր են իմանալ և անշեղորեն պահպանել սույն Կանոնները, կատարել ոստիկանության աշխատակիցների և երթևեկության կարգավորման համար լիազորված այլ անձանց օրինական պահանջները, ինչպես նաև լուսացույցների, ճանապարհային նշանների (այսուհետև` նշաններ) և ճանապարհային գծանշումների (այսուհետև` գծանշումներ) պահանջներն ու իրենց գործողություններով չպետք է ստեղծեն վթարային իրավիճակ կամ վնաս պատճառեն շրջակա միջավայրին:
1.3. Հայաստանի Հանրապետության ճանապարհներին սահմանված է տրանսպորտային միջոցների աջակողմյան երթևեկություն:
1.4. Արգելվում է վնասել կամ աղտոտել ճանապարհի ծածկույթը, վնասել, փակել, ինքնակամ հանել կամ տեղադրել նշաններ, լուսացույցներ և երթևեկության կազմակերպման այլ տեխնիկական միջոցներ, ճանապարհներին թողնել շինարարական նյութեր կամ այլ իրեր ու առարկաներ, որոնք կարող են խոչընդոտ հանդիսանալ երթևեկության համար: Նման իրավիճակ ստեղծող անձը պարտավոր է ձեռնարկել բոլոր հնարավոր միջոցները խոչընդոտը շուտափույթ վերացնելու համար, իսկ եթե դա հնարավոր չէ, ապա ճանապարհային երթևեկության մասնակիցներին տեղեկացնել վտանգի մասին և հայտնել ոստիկանություն:
1.5. Սույն Կանոնները խախտող անձինք պատասխանատվություն են կրում Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրության համաձայն:
1.6. ճանապարհային երթևեկության մասնակիցները, ինչպես նաև ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման համար պատասխանատու պաշտոնատար անձինք իրենց նկատմամբ վարչական ներգործության միջոցներ կիրառելու դեպքում իրավունք ունեն`
- տրանսպորտային միջոցներ կանգնեցնելու իրավասու անձանցից պահանջել ներկայացնել ծառայողական վկայական.
- սահմանված կարգով վիճարկել ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտելու փաստը. Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ նախատեսված ժամկետում բողոքարկել իրենց նկատմամբ կայացված որոշումը.
- ծանոթանալ վարչական նյութերին, բացատրություններ տալ, ապացույցներ ներկայացնել.
- մասնակցել գործի քննությանը, դիմել փաստաբանի իրավաբանական օգնությանը, իսկ անհրաժեշտության դեպքում` օգտվել թարգմանչի ծառայությունից:
1.7. Կանոններում օգտագործվում են հետևյալ հիմնական հասկացությունները և տերմինները.
«Անբավարար տեսանելիություն» - ճանապարհի տեսանելիությունը 300 մետրից պակաս` մառախուղի, անձրևի, ձյունաթափի և այլն, ինչպես նաև առավոտյան և երեկոյան` աղջամուղջի ու մթնշաղի պայմաններում:
«Աոավելություն» - երթևեկության այլ մասնակիցների նկատմամբ նպատակադրված ուղղությամբ առաջնահերթ երթևեկելու իրավունք:
«Ավտոմայրուղի» - ճանապարհ, նշված 5.1 «Ավտոմայրուղի» նշանով:
«Բաժանարար գոտի» - հարակից երթևեկելի մասերը բաժանող ճանապարհի կառուցվածքորեն առանձնացված տարր, որը նախատեսված չէ ոչ ռելսագնաց տրանսպորտային միջոցների և հետիոտների երթևեկության կամ կանգառի համար:
«Բնակավայր» - կառուցապատ տարածք, որի մուտքն ու ելքը նշված են համապատասխանաբար 5.22, 5.24` «Բնակավայրի սկիզբ» և 5.23, 5.25 «Բնակավայրի վերջ» նշաններով:
«Գլխավոր ճանապարհ» - 2.1 «լխավոր ճանապարհ» 2.3.1 «Հատում երկրորդական ճանապարհի հետ», 2.3.2,2.3.3 «Երկրորդական ճանապարհի հարում», կամ 5.1 «Ավտոմայրուղի» նշաններով նշված ճանապարհ հատողի (հարողի) նկատմամբ կամ կոշտ ծածկույթով (ասֆալտբետոն, ցեմենտբետոն, քարե նյութեր և այլն) ճանապարհ հողային ծածկույթ ունեցողի նկատմամբ, կամ էլ ցանկացած ճանապարհ մերձակա տարածքներից դուրս եկող ճանապարհի նկատմամբ: Երկրորդական ճանապարհի վրա, հատումից անմիջապես առաջ, ծածկույթով տեղամասի առկայությունը այդ ճանապարհը հատվողին հավասարազոր չի դարձնում:
«Երթևեկելի մաս» - ճանապարհի տարր, նախատեսված ոչ ռելսագնաց տրանսպորտային միջոցների երթևեկության համար:
«Երթևեկության գոտի» - երթևեկելի մասի ցանկացած գծանշված կամ չգծանշված և տրանսպորտային միջոցների մեկ շարքով երթևեկելու համար բավարար լայնություն ունեցող երկայնական գոտի:
«Երկաթուղային գծանց» - նույն մակարդակի վրա ճանապարհի հատումը երկաթուղային գծերի հետ:
«Զիջել ճանապարհը (չստեղծել խոչընդոտ)» - ճանապարհային երթևեկության մասնակցին ուղղված պահանջ այն մասին, որ նա չպետք է սկսի, վերսկսի կամ շարունակի երթևեկությունը, փոխի շարժման ուղղությունը կամ որևէ այլ ձևով խոչընդոտ ստեղծի, եթե դա կպարտադրի երթևեկության աոավելություն ունեցող մասնակիցներին փոխել շարժման ուղղությունը կամ արագությունը:
«էստակադ» - կամրջային կառույց, որը բաղկացած է հաճախակի կրկնվող նույնատիպ թռիչքներից:
«Ընդհանուր օգտագործման տրանսպորտային միջոց» - տրանսպորտային միջոց (տրամվայ, տրոլեյբուս, ավտոբուս)` նախատեսված է մարդկանց փոխադրման համար, որը շարժվում է կանգառի կետեր (կանգառներ) ունեցող որոշակի երթուղիով:
«Թույլատրելի առավելագույն զանգված» - վարորդով, ուղևորներով և բեռով բեռնված, լրակազմված ու փցքավորված տրանսպորտային միջոցի զանգված, որն արտադրող գործարանի կողմից սահմանված է որպես առավելագույն թույլատրելի: Որպես մեկ ամբողջություն` շարժվող տրանսպորտային միջոցների միակցված շարժակազմի թույլատրելի առավելագույն զանգված է համարվում դրա կազմում գտնվող բեռը տրանսպորտային միջոցների թույլատրելի առավելագույն զանգվածների գումարը:
«Թունել» - ստորգետնյա, ստորջրյա կառույց, որը ծառայում է տրանսպորտային ուղիներ և հետիոտն անցումներ իրականացնելու համար:
«Խաչմերուկ» - միևնույն մակարդակի վրա ճանապարհների հատման, միացման կամ անջատման տարածք, որը սահմանափակված է այդ ճանապարհների երթևեկելի մասերի հատման կենտրոնից առավելագույն հեռավորության վրա գտնվող ճանապարհների կորացման համապատասխանաբար հակադիր սկզբնակետերը միացնող երևակայական գծերով: Մերձակա տարածքից ելքը ճանապարհ խաչմերուկ չի համարվում:
«Կազմակերպված հետիոտնային շարասյուն» - Կանոնների 3.2 կետի պահանջների համաձայն` ճանապարհով միասնական շարժվող մարդկանց խումբ:
«Կազմակերպված տրանսպորտային շարասյուն» - միևնույն երթևեկության գոտիով, մշտապես միացված լապտերներով, անմիջապես իրար ետևից ընթացող երեք կամ ավելի մեխանիկական տրանսպորտային միջոցների խումբ, որն աոջևից ուղեկցվում է կապույտ կամ կապույտ ու կարմիր առկայծող փարոսիկները միացրած տրանսպորտային միջոցով:
«Կամուրջ» - կառույց, որի միջոցով իրար են միացվում խոչընդոտի (գետեր, վտակներ, հեղեղատներ, ավտոճանապարհներ, երկաթուղիներ և այլն) երկու կողմերում ընդհատված ճանապարհի հատվածները:
«Կանգառ» - տրանսպորտային միջոցների երթևեկության կանխամտածված ընդհատում մինչև 5 րոպե ժամանակով, ինչպես նաև ավելի երկարատև, եթե դա անհրաժեշտ է ուղևորների նստեցման, իջեցման կամ տրանսպորտային միջոցների բեռնման, բեռնաթափման համար:
«Կայանում» - տրանսպորտային միջոցի երթևեկության կանխամտածված ընդհատում 5 րոպեից ավելի ժամանակով, եթե դա կապված չէ ուղևորների նստեցման, իջեցման կամ տրանսպորտային միջոցի բեռնման, բեռնաթափման հետ:
«Կարգավորող» - ոստիկան, զինվորական կարգավորող կամ ճանապարհային մարմնի աշխատակից, երկաթուղային գծանցի կամ լաստանավի հերթապահ, որոնք ունեն համապատասխան ծառայողական վկայական և հանդերձանք (համազգեստ կամ տարբերիչ նշան` թևկապ, ցուցաճող, այդ թվում` կարմիր ազդանշանով կամ լուսանդրադարձիչ սկավառակով, կարմիր լապտեր կամ դրոշակ):
«Կողնակ» - երթևեկելի մասերի եզրերից տրանսպորտային միջոցների կանգառի կամ ճանապարհի նորոգման շինանյութերի տեղավորման և այլ սահմանված դեպքերի համար նախատեսված ճանապարհի տարր:
«Կցորդ» (կիսակցորդ) - շարժիչով չկահավորված տրանսպորտային միջոց նախատեսված մեխանիկական տրանսպորտային միջոցի հետ համատեղ շարժակազմում շահագործվելու համար:
«Հարկադրված կանգառ» - տրանսպորտային միջոցի երթևեկության ընդհատում` կապված դրա տեխնիկական անսարքության, փոխադրվող բեռի, ճանապարհին ի հայտ եկած խոչընդոտի, ինչպես նաև վարորդի կամ ուղևորի ֆիզիկական կամ հոգեկան վիճակի հետ:
«Հեծանիվ» - երկու և ավելի անիվ ունեցող տրանսպորտային միջոց (բացի հաշմանդամային սայլակներից), որը շարժման մեջ է դրվում դրանց վրա գտնվող մարդկանց մկանային ուժի օգնությամբ:
«Հետիոտն» - տրանսպորտային միջոցից դուրս` ճանապարհին գտնվող և դրա վրա աշխատանք չկատարող անձ: Հետիոտներին են հավասարեցվում այն անձինք, որոնք տեղաշարժվում են առանց շարժիչի հաշմանդամային սայլակներով, տանում Են հեծանիվ, մոպեդ, մոտոցիկլետ և քաշում (հրում) բեռնասայլակ, սահնակ, մանկասայլակ կամ հաշմանդամային սայլակ:
«Հետիոտնային անցում» - 5.16.1, 5.16.2 «Հետիոտնային անցում» նշաններով և (կամ) 1.14.1, 1.14.2` գծանշումներով նշված ճանապարհը հատելու համար երթևեկելի մասի առանձնացված հատված: ծանշումների բացակայության դեպքում հետիոտնային անցման լայնությունը որոշվում է 5.16.1 և 5.16.2 նշանների միջև եղած հեռավորությամբ:
«ճանապարհ» - երթևեկության մասնակիցների և տրանսպորտային միջոցների համար նախատեսված, երթևեկության համար կահավորված կամ հարմարեցված հողային գոտի կամ արհեստական կառույցի մակերես: ճանապարհն իր մեջ ներառում է մեկ կամ մի քանի երթևեկելի մասեր, իսկ առկայության դեպքում նաև` տրամվայի գծեր, մայթեր, կողնակներ և բաժանարար գոտիներ:
«ճանապարհատրանսպորտային պատահար» - ճանապարհով տրանսպորտային միջոցի շարժման ընթացքում ու դրա մասնակցությամբ առաջացած դեպք, որի ժամանակ զոհվել կամ վիրավորվել են մարդիկ կամ վնասվել են տրանսպորտային միջոցներ, բեռներ, կառույցներ կամ պատճառվել է այլ նյութական վնաս:
«ճանապարհային երթևեկության մասնակից» (այսուհետև` երթևեկության մասնակից) - ճանապարհային երթևեկությանն անմիջականորեն մասնակցող անձ` վարորդ, հետիոտն կամ ուղևոր:
«Մայթ» - հետիոտների շարժման համար նախատեսված, երթևեկելի մասին հարող կամ դրանից կանաչապատված գոտիով առանձնացված ճանապարհի տարր:
«Մեխանիկական տրանսպորտային միջոց» - շարժիչով շարժման մեջ դրվող տրանսպորտային միջոց (բացառությամբ մոպեդի): Մեխանիկական տրանսպորտային միջոց են համարվում նաև տրակտորները և ինքնագնաց մեքենաները: Այն մեխանիկական տրանսպորտային միջոցները, որոնք նախատեսված են ուղևորներ և բեռներ փոխադրելու, ինչպես նաև հիմնականում ոչ տրանսպորտային աշխատանքներ կատարելու համար (ավտոկռունկ, հրշեջ մեքենա և այլն) կոչվում են ավտոմոբիլներ:
Մեխանիկական տրանսպորտային միջոցները, կախված տեսակից, նշանակությունից և ղեկավարման առանձնահատկություններից, բաժանվում են կարգերի`
- «A» կարգ - մոտոտրանսպորտային միջոցներ.
- «B» կարգ - 3500 կգ ոչ ավել թույլատրելի առավելագույն զանգված կամ 8-ից ոչ ավելի քանակով ուղևորների նստատեղ ունեցող ավտոմոբիլներ.
- «C» կարգ - 3500 կգ ավել թույլատրելի առավելագույն զանգված ունեցող ավտոմոբիլներ.
- «D» կարգ - ութից ավել քանակով ուղևորների նստատեղ ունեցող ավտոմոբիլներ.
- «E» կարգ - «B», «C» կամ «D» կարգի քարշակով շարժակազմեր.
- «Տրամվայ», «Տրոլելբուս» և «Մոտոսայլակ»:
Ծանոթագրություն. 1. տրանսպորտային միջոցները, կախված դրանգ կարգերից, թույլատրվում է վարել`«A» կարգի և «Մոտոսայլակ»` 16 տարին, «B» և «C» կարգի` 18 տարին, «Տրամվայ»` 20, «D» կարգի և «Տրոլելբուս»` 21 տարին լրացած անձանց.
2. «C» կարգի տրանսպորտային միջոցներով (բեռնատարներով) թույլատրվում է փոխադրել մինչև 8 ուղևոր, իսկ դրանից ավելի մարդ փոխադրելու դեպքում վարորդները պետք է ունենան նաև «D» կարգի տրանսպորտային միջոգներ վարելու իրավունք:
«Մերձակա տարածք» - ճանապարհին անմիջականորեն սահմանակից տարածք, որը նախատեսված չէ տրանսպորտային միջոցների միջանցիկ երթևեկության համար (բակեր, կայանատեղեր, փակ տարածքներ, ավտոլցքավորման կայաններ և այլն):
«Մոպեդ» - մինչև 50 սմ3 բանվորական ծավալի շարժիչ և 50 կմ/ժ ոչ ավելի կառուցվածքային առավելագույն արագություն ունեցող երկանիվ կամ եռանիվ տրանսպորտային միջոց: Մոպեդներին են հավասարեցվում կախովի շարժիչով հեծանիվները և նմանատիպ տեխնիկական բնութագրեր ունեցող տրանսպորտային միջոցները:
«Մոտոցիկլետ» - կողային կցորղով կամ առանց ղրա երկանիվ մեխանիկական տրանսպորտային միջոց: Մոտոցիկլետներին են հավասարեցվում եռանիվ և քառանիվ մեխանիկական տրանսպորտային միջոցները, որոնց զանգվածը լրակազմված և լիցքավորված վիճակում, առանց վարորդի, բեռի և ուղևորների, չի գերազանցում 400 կգ:
«Վազանց» - շարժման մեջ գտնվող տրանսպորտային միջոցից առաջ անցնելը` կապված զբաղեցրած գոտուց դուրս գալու և մանևրը ավարտելուց հետո նախկինում զբաղեցրած գոտի վերադառնալու հետ: Մեկ գոտիով շարժվող տրանսպորտային միջոցների նկատմամբ հարևան գոտիով ավելի բարձր արագությամբ ընթանալը վազանց չի համարվում:
«Վարորդ» - որևէ տրանսպորտային միջոց ղեկավարող, ճանապարհով բեռնակիր և հեծկան կենդանիներ կամ անասուններ քշող անձ: Վարորդին է հավասարեցվում վարել սովորեցնողը:
«Տրանսպորտային միջոց» - ճանապարհներով մարդիկ, բեռներ կամ վրան տեղադրված սարքավորումներ վտխադրելու համար նախատեսված սարք է:
«Ուղեանց կամուրջ» - կառույց, որի տակով անցնում է տրանսպորտային ուղի (ավտոմոբիլային ճանապարհ, երկաթուղի և այլն):
«Ուղևոր» - երթևեկության պրոցեսում տրանսպորտային միջոցի մեջ գտնվող անձ, բացի վարորդը: Ուղևորներին են հավասարեցվում տրանսպորտային միջոցի մեջ գտնվող (բացառությամբ վարել սովորեցնողը) և որոշակի աշխատանք կատարող անձինք (տոմսավաճառ, հսկիչ և այլն):
«Օրվա մութ ժամանակ» - մթնշաղի վերջի և աղջամուղջի սկզբի միջև ընկած ժամանակահատված:
|
